Täsin Mekdepler

Ülkämiziň “Täze Bilim Syýasatyna” döwrebap bilim berip goşant goşant goşmak bilen galman, eýsäm okuwçylardaky täsin medeni ukyplaryne kemala getirýän, olaryň dünýegaraýşyny giňeldýän, we watansöýerlik duýgylaryny öňe çykarmagy üstümlikli amala aşyrýan täsin Türkmen-Türk Mekdepleri we umumy dolandyryş edarasy bolan Başkent Bilim Merkezi barada makaladyr, täzelikleri şu ýerden okap bilersiňiz.

Mämmet Öztünç – Ýaş Edebiýatçy, Ussat Mugallym

Eziz Annamyradow

Gurbansoltan 6, 2004. 1997-2003 ýyllar aralygynda Türkmenistandaky dürli künjeklerindäki abraýly turkmen-türk mekdeplerinde Türk dili we Edebiýaty dersinden mugallym bolup okadan mugallym Mämmet Öztünç geçen ýylyň ahyrlarynda ene-watany bolan Türkiýede ýerleşen Samanýoly Bilim Guramasyna degişli mekdeplerde wezipe alypdyr. Samanýoly Bilim Guramasynyň internete okuwçylar üçin hyzmat berýän Bilim Portalynyň ‘Burç Ýazyjysy’ bolup hem muşdaklaryna ulaşýar. Ol esasan-da öz durmuşundaky adaty wakalaryň täsin taraplaryny edebiýat sungaty arkaly okyjysynyň gyzyklanmasyna hödürleýär.

Elbetde ýazgylary Türk dilinde we käte käte näme diýjek bolýanyna göz ýetirmek üçin özümizi ýazyjynyň ýerine goýmaly bolýar. Wakalaryň Türkmenistan bilen baglanşykly ýerleri hem bar. Mysal ‘Deňiz Kenara Urdy’ ýazgysynda, ýazyjy Hazar Deňzi barada oýlanmalaryny paýlaşýar. Adaty ýagdaýda deňiz diýip geçen Hazary, Mämmet-mugallym janlandyryp, deňziň öwsgün atyp öwsmegini talap edýär. Emma sesini çykarmadyk Hazaryň gözüne bir gysym gum oklaýar. Ýada ‘Ol Ses’ ýazgysynda, ýat ilde obadan biriniň ölüm habarynyň berýän azaby barada başyndan geçen waka arkaly hödürleýär.

Gowusy men köp aýtmaýyn, siz özüňiz girip görüň. Käbir zatlary doly düşünmedim, eger düşünýäniňiz bar bolsa, şol ýazgylardan terjime etmegi başarjak adam bar bolsa haýýyş ýazyň altas@turkmen.net

Samanýoly Bilim Guramalary: Bilim Portaly – Mämmet Öztünç

Täsin mekdepler

Türkmen-türk mekdeplerine „täsin mekdepler“ diýýänem bar. Bu mekdeplerde keseden barany haýran edýän zat döwlet mekdeplerinide ene dillerinde düşünmesi kyn bolan sapaklara çagalar iňlisçe, türkçe düşündirilenlerinde-de oňat düşünip durlar. Diňe bir düşünmegem däl, şol sapaklardan Halkara olimpiadalarda ýeňişem gazanýarlar. Munuň nähili ýol bilen gazanylýandygyny düşündirmegini haýyş edemizde, wagtyň hakyky gymmatyna düşünýän, türkmen-türk mekdepleriniň Baş müdiri Ismail Kamit gysgaça şeýle jogap berdi:

— Çaga dil öwretmek onçakly kyn mesele-de däl. Meseläniň kyn tarapy çaga düşünmeýän zadynyň ene dilinde aýdylanyny özi bilmezden isläp durýar. Mysal üçin, adam gyssansa ene dilinde gürlejek bolýar. Edil şonuň ýaly çaga beýnisi hem düşünmesi kyn bolan zady ene dilinde özleşdirjek bolýar. Şu ýerde-de mugallymyň ussatlygy gerek. Ol çagany gyssamazdan, hem mümkin boldugyça sada düşündirse okuwçy ýuwaş-ýuwaşdan sapaklaryny çet ýurt dilinde özleşdirmäge ökdeleýär.

— Türkmen çagasyna mysal üçin, fizikanyň iňlisçe okadylmagynda näme bähbit bar?

— Bu okuwçynyň geljegi üçin gerek. Biziň mekdeplerimizi tamamlan okuwçylar dünýäniň örän abraýly ýokary okuw jaýlarynda okuwlaryny dowam etdirip bilýärler. Ine, şunda-da olara fizikany iňlisçe bilmekleri gerek. Şonuň ýaly-da biziň okuwçylarymyz halkara ýaryşlaryna gatnaşanlarynda isleseler-islemeseler iňlisçe çykyş etmeli bolýarlar. Galyberse-de, iňlis dili dünýäde iň giňden ýaýran dil bolansoň, häzirkizaman täzeliklerini bilip, döwürden galmajak bolsaň, haýsy kärde bolsaňam ilkinji nobatda iňlis dili gerek.

— Okuwyň kynlaşdyrylan şertde, ýagny daşary ýurt dilinde okadylmagy okuwçylara edep bermek meslesine wagt bir goýýarmy?

— Biziň işimiziň, şol sanda her bir mugallym kärdeşimiň işiniň iň jogapkärli ýeri çaga mugallymyndan diňe bilim däl, edep-terbiýe-de almaly. Bilim bermegiň ýollary, usuly dünýä boýunça öwrenilip ýör. Bu ugurda anyk görkezmeler, meýilnamalar bar. Emma edep-terbiýe işini belli bir usula salmak, meýilnama esasynda alyp gitmek kyn bolýar. Çünki her çaga aýrybaşga bir dünýä. Olaryň hersiniň öz dilini tapmaly, bilmeli bolýar. Hakyky mugallymyň bilmeli şol dilleriniň sany okadýan okuwçysynyň sanyna barabar. Onsaň, baş alyp çykaýjak bolsaň, zähmeti kän çekmeli bolýar. Fizikany okadýan mahalyň sen mugallym bolsaň, galan wagtyňda sen çaganyň ene-atasyna öwrülmeli bolýar. Özem nähili ene-ata çagany söýýän, emma lälirgetmeýän, çagadan talap edýän, emma ony özünden ürküzmeýän… Başarsaň ideal ene-ata bolmak gerek. Edep bermäge wagtyň ýetmezçiligi hakynda-ha gürrüňem bolup bilmez.

Beýik Serdarymyzyň Altyn asyrda Altyn nesli kemala getirmek barada öňümizde goýan wezipesini berjaý etmek üçin biz başarnygymyzy artdyrmaga çalyşýarys.Işimiziň netijeliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilen, emma heniz doly özleşdirmedik ýerlerimiz bar bolaýmasyn diýip biz mydama gözlegde gezýäris. Edil lukman ýaly mugallyma hem özünden hoşal bolup bilimini artdyrmasyny goýmak bolmaýar. Lukman ynsanyň ömrüniň uzak bolmagy üçin yhlas edýän bolsa, biz — mugallymlar ömrüň netijesiz bolmazlygy, ýele gitmezligi üçin alada etmelidiris.

Bu täsin mekdepleriň Watanymyzda 13-si ýagny, Türkmenbaşyda, Balkanabatda, Maryda, Baýramalyda, Daşoguzda, Köneürgençde, Türkmenabatda, Atamyratda, Tejende, Büzmeýinde we paýtagtymyzda hem üçüsi bar. Olardan paýtagtaymyzdaky mekdepleriň biri Gyzlar mekdebidir. Bu mekdeplerde ogluňyzy ýa-da gyzyňyzy okatmagy niýet etseňiz kabul edişlik baradaky bildirişleri gündelik metbugatdan okap bilip bilersiňiz.

Nireden alyndy: Eýho!Oka - Täsin Mekdepler

Altas News Agency & Information Center