Dünýä Habarlary

Dünýä Nirä Tarap Barýar?

Şamyrat Ýusupow

 

Bitaraplyk 15, 2003. Başgüni. Geçen hepde örän çekeleşikli wakalar bolup geçdi. Esasanda soňky 3 güninde. Bu bolup geçen wakalar dünýäni nirä tarap süýräp barýarka? Parahatçylygamy, uruşamy, adalatamy, deňsizlime, eşretemi, garyplygamy? Bu bolýan wakalaryň arkasynda bolup geçýän gizli syýasatlar barmyka, ýa-da doly ýagdaýda tebigimyka?

 

Bu soraglara jogaby wagt görkezer. Häzirlikçe biz suwuň ýüzündäkilerden habardar bolalyň.

‘Ýylany hininden çykardylar’

Geçen hepdäniň dynç güni (B-lyk 14, 2003), 30 ýyllap agyr diktaturasy bilen, halkyny 3 uruşa süýrän, demirgazykda ýaşaýan Türkmen we Kürt raýatlarynyň müňlerçesini gaz ýaraglary bilen zäherlenip ölmäne sezewar eden  Saddam Hüseýni dogduk obasy Tikritde 2 metre ýakyn çuňlukda ýerleşen ýerasty gizli ýaşaýyş hininde Amerikan esgerleri tarapyndan ele salyndy. DNK barlagy netijesinde tussaglynyň dogurdanam Saddamdygyny wagytlaýyn ornaşdyrylan döwlet ygtyýarlysy Abdul Aziz Hakim tassyklady. Şu wagt Saddamy Yragyň haýsy kazyýetde hasaba çekiljekdigi barada pikir alyşylýar.

 

Hronologiýasy:

1937, Aprel 28
Tikritde Doguldy (Yrak)

1957
Baas Partiýasyna goşuldy

1963
Baasyň mejlisde uly ýer eýelemegi

1968
Prezident orunbasary

1979
Prezident

1980-1988
Eýran-Yrak uruşy

1988, Awgust
Türkmen we Kürt raýatlaryň gaz zäherlenmeleri

1990-1991
Kuweýti basybalyş. Amerikan goşununyň Yraky çykarmagy.

2003, Nowruz-Magtymguly
Amerikan güýçleri tarapyndan basybalynyşy

 

Saddamyň gola salynmagy indiki saýlawlar üçin mümkinçiligini azaldan Jorj Buşuň has köp tarapdar ýygnajakdygy çaklanylýar.

 

Amerikan dollarynyň hümmeti artdyp başlady. Belki ilkinji Euro pul birligini halkara ulanşyga geçen OPEC agzasy Yrakda ýagdaýy göz astyna alynandygy sebäpli bolup biler diýip metbugat nygtaýar.

 

Üns Usama Tarap Öwrüldi

Indi Amerikan hökümmetiniň ünsi Usama bin Ladini tapmak. Onuň Päkistan we Owganystan arasyndaky dag gowaklarynyň birinde bolup biljekdigi öňe sürülýär. Geçen hepde Taliban terrorçularyny awlaýan mahallary Amerikan goşunlary partlaýyjylar arkaly ýykan diwarynyň astynda galyp ýaşaýyşyny ýitiren owgan raýatlarynyň arasynda 6 çaga-da bardy. Şu wakadan iki gün öň hem Gazni welaýatynda Molla Wezir atly Taliban şübhelisiniň yzarlamasynda, Amerikan uçarlarynyň oklan bombalary bilen 9 çaga ýaşaýyşyny ýitirdi. Amerikan esgerleri munuň batbagtçylykly wakadygyny dile getirdiler.

 

‘Heýder Baba’ Üçin Ýas Dabarasy

Ruhgüni Amerikan klinikasynda 80 ýaşynda jan beren Häzirbegjanyň öňki prezidenti, Heýder Alyýewiň hatyrasyna ülkede 7 gün ýas tutulýandygyny metbugat gulluklary habar berýär. Uzak wagtlap Sowýet hökümmetiniň KGB başlygy bolup oturan, Alyýew, döwletiniň ilkinji agyr ýyllaryndaky kynçylyklary alyp çykyp bilmedik we gysga wagtda işinden boşan ilkinji iki prezidentden soň ýurtda abadançylygy ýola goýmak üçin örän ussat syýasatlar alyp bardy. SSSR döwründe Häzirbegjandaky nebit ýataklarynyň mukdary barada ýalňyş tabşyryklar berip, olary az görkezipdir. Şeýlelikde merkez ýangyçlary tygşyly ulanmak üçin kän haraç etmändir. Elbetde, bularyň bary Häzirbegjanyň garaşsyzlygyndan soň belli boldy. Soýuzuň düzümünden gan döküp emma ir aýrylan Häzirbegjan beýleki döwletleriňem syrmadan sökülen ýaly aýrylmagyna ýol açdy.

Häzirbegjanyň Türkmenistandaky ilçihanasynda Matam Dabarasy geçirildi we matam kytapçygy döredildi. Dabara gatnaşan ministirler, ilçiler we beýleki döwlet işgärleri gynanç bildirdiler we matam kytapçygyna duýgularyny ýerleşdirdiler. Prezident Saparmyrat Türkmenbaşy, Heýder Alyýewiň ogly we Häzirbegjanyň şu wagtky baştutany Ylham Alyýewe gynanç hatyny ugratdy.

 

Müşerref Bir Ölümden Galdy

Päkistan Yslam Respublikasynyň prezidenti General Perwez Muşarraf işine barýan ýolunuň üstünde partlaýyjy enjam ýerleşdirilendigini, emma generalyň partlamadan onlarça minut öň geçip gidendigini metbugat gulluklary habar berýär.

 

Türkmen.Net üçin ýörite Altas Habar Gullugy