Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web

Dünıä Habarlary

Editor: Şamyrat İusupow

Hamasyň Başlygy Şyh Ahmet İasyn Öldürildi

Şİ

 

Nowruz 22, 2004. Şugün irden Hamas Yslam Garşyduruş Guramasynyň baştutany Şyh İasyn Ysraıyl goşunlary tarapyndan öldürilendigi habar berildi. Palestinada 3 gün matam yglan edildi. Bu hereket dünıäniň ähli ıerlerinde ıazgaryldy. Eıran, Türkiıe, Indoneziıa, Müsür ıaly musulman köpçülükli döwletleriň ıany bilen Angliıa, Belgiıa, Fransiıa, İB, BMG wb. tarapyndan hem ysraıylly esgeriň eden bu işini ıazgardy. Hatda Ysaıyl oppozisiıa partiıasy hem bu hereketiň edilen  iň uly ıalňyşdygy nygtady. Altas

 

Basybalyşygyň Bir İyldan Soňky Yzlary [Analiz]

Şİ

 

Nowruz 22, 2004. Saddamsyz ilkinji ıylyň tamamlanmagynda, Yraklylar durnuklylyga we parahatçylyga hasrat galdy.

Geçen ıyl Nowruz 20-sinde başlanan söweşiň yzyndan geçen bir ıylda wada berilen durnuklylyk, gynansakda emele getirilip bilinmedi. ‘Yrakyň Azatlandyrylmagy’ labyzlary bilen ‘köpçülikleıin harabediji ıaraglary’ güıçsizlendirmek ve ‘Saddam rejimini ıykmak’ maksady bilen ugradylan amerikan esgerleri 20 günläp Saddamyň heıkellerini ıykyp gezdiler. Howpsuzlyk boşlugy emele gelen soň içki çozgunlar köpeldi. Bular bilen galman, şu geçen bir ıylyň içinde bolan wakalaryň tabşyrygyny taııarlan Halkara Amnisiıa Guramasy, koalisiıa esgeri güıçleri ‘gereksiz ölümçil güıç’ ulanandyklary, köp sanda raıatyň ıaşaıyşyny ıitirendigini nygtaıar. Bu tabşyryga görä ıagdaı Saddam Hüseıiniň döwründäkä garanda has-da erbetleşendigini bellenilıär. Esgerleriň biderek ıere halkyň öılerine basgyn edip, köp sanda raıatyň bigünä tussag edilendigi, esgeri güıç ulanşykda-da 10 müňden gowrak siwil halkyň ölendigi, emma bu wakalar sebäpli hiçbir esgeriň hasabat bermändigi hem tabşyrykda mälim edildi. Dargan SSSR-iň soňky prezidenti Mihail Gorbaçıow, Yrak Söweşiniň terrorçulygy körüklän iň uly sebäp bolandygyny dile getirdi. Köpçülükleıin harabediji ıaraglary tabşyryrdyjy guramanyň öňki başlygy Hans Blix ABŞ prezidenti Bush we Angliıa premıeri Blair ıalňyş syıasat sebäpli jezalandyrylmaly diıdi. Altas

 

Çeşme: Jahan Habar Gullugy

Albaniıa-Serbiıa Konflikti

Şİ

 

Nowruz 22, 2004. Birnäçe gün öň 3 Alban oglanjygyň özlerini kowalaıan Serbiıaly ıaraglylardan halas boljak bolup, derıadan beıleki tarapa ıüzüp geçjek bolıan ıaş oglanjyklaryň gark bolmagy bilen başlan wakanyň yzy urşa getirdi. Biribine gahar gazaply bu iki milletiň uruşlary bir tarapyň metjide ot bermegi, muňa jogap hökmünde-de beıleki tarapyňam prawoslaw ybadathanasyny ıakmaga çenli bardy. Orsiıetiň wakany Albanlaryň başlandgy baradaky öňesürüşlerini ygtyıarly merkezler tarapyndan ıalanlandy. Mitrowiçde albanlaryň ıaşaıan regionynda yzly yzyna birnäçe partlamalar emele geldi. Kosowada-da serplere garşy uly zorbalar edilıändigi habar berildi. Altas

Gürjistan Köşeşdi

Şİ

 

Nowruz 22, 2004. Geçen hepde prezident Saakaşwilliniň Ajarystan Awtonom bölegine girmegine, ıerli ygtyıarlylaryň ıol bermezligi bilen başlan, ülkäni söweşiň etegine getiren krizis, ıerli we ıurt ıolbaşçylarynyň duşuşugy we ylalaşygy ahyrynda durnukly ıagdaıa geldi. Saakaşwilli Ajarystana goıan ambargosuny aıyrdy. Altas

 

Siriıada Kürt Meselesi [Analiz]

Şİ

 

Nowruz 22, 2004. Siriıanyň demirgazygynda bir futbol oınundan soň Kürt-Türk dawa-jenleli ülkäni aıaga galdyrdy. Emma esasy zat bu wakany körüklän kürtler däl-de, daşarky güıçlerdigi pikri bilen analistleriň uly bölegi ylalaşıar. Analizlere görä Yragyň basybalan ABŞ hökümeti Hazar Deňzine we Ortaıer Deňzine çykmak üçin ıeketäk çykalga şu regionda ıaşaıan kürtleri birleşdirmek. Olary birleşdirmek üçin hemmesi zorba astynda galıan ıaly edip, milliıetçilik häsiıetini has öňe çykarmak. Eıranda-da kürt wakalarynyň bolıandygy, emma muny ıerli güıçleriň derrew üstüni basyp, metbugata syzmaz ıaly edip, ıagdaıy köşeşdirıän ekenler. Yrakda kürtlerden beıleki bölekleriň (Türkmenleriň, Şygalaryň) toprak-bütinligi razylyk bildirmekleri, emma kürtleriň federatiw bölnüşik islemekleri hem täsin dälmi näme? Eırandaky we Siriıadaky kürtleri aıaklandyryp, bir güıç emele getirip, iki strategiki häsiıete eıe deňize çykmak isleıişleri aıdyň görnüp duran waka bolsa gerek. Bu ıagdaıy Türkiıe we Häzirbegjana çenli uzadylmagy mümkin görünıär.

 

Wagtynda beıle waka Ermeni-Azeri Karabag meselesinde şaıat bolupdyk. Häzirbegjana degişli Karabag regiony üçin azerileriň almak üçin beren söweşlerinde, Eıran özünde ıaşaıan 32 million azerileriň-em Häzirbegjana goşulmak islegi döräp biler gorkusy, Orsiıetiňem bolsa Eırana çykyşy üçin Häzirbegjana bagly bolmak islemeıişi, Ermeni tarapyna goldawa ıol açdy. Ermeniler Karabagy aldy we netijede Eırandaky azeriler “özlerine güıji ıetmedige, biz neneň goşulaly” howasyna girdiler. İagny Ermenileriň Karabag meselesinde nähili syıasat oınlan bolsa, orta gündogradaky kürt meselesi hem syıasy maksada daıanıandyr. Altas

 

Saılawlar

Malaıziıa

Nowruz 22, 2004. Düın Malaıziıada geçirilen 11-nji umumymilli saılawlaryň ıeňijisi ıene Barisan Nasional (milli koalisiıa) partiıa birleşigi boldy. 46 ıyldan bäri oppozisiıa iň gowy netijesini 1999-njy ıyldaky saılawlarda görkezipdi. BN koalisiıasy parlamentiň 3-den 2-sine eıe boldy. Öňki premıer Mahathir Muhammediň öz döwrüni doldurman, galan wagtyny orunbasary Ahmed Bedewä tabşyrypdy. Formula Bir 2-nji çapşygynyň Malaıziıada geçirilmegine garamazdan geçirilen saılawlarda opposizisiıa partiıalardan iň esasysy PAS (Yslam Partiıasy) Kelantan we Terenganudaky ıerli hökümeti bu gezek ıitirdi. Altas

Taıwan

Nowruz 22, 2004. Saılawlardan bir gün orunbasary bilen bile kasdedişik synagy astynda galan Taıwan baştutany Chen Şui-Bien, agyr ıara almany gutuldy we ertesi günki saılawlarda üstünlik gazandy. Şu wagt Hytaıda gelip biljek howplara garşy howpsuzlyk çäreleri alynandygy habar berildi. Milliıetçi Partiıanyň başlygy Chen Şui-Bien-iň saılawlaryň sanawlarynda goıberilen ıalňyşlar sebäpli ıeňendigini we sanawlary gaıtadan amala aşyrmalydygyny baş prokuror tabşyrdy. Altas

Indoneziıa

Nowruz 22, 2004. Indoneziıada saılawlara iki hepde galan wagty, Madriddäkine meňzeş terrorçulykly hereketiň boljkadygy bilen gorkuzıan hatlaryň ygtyıarlyklaryň eline düşendigi habar berildi. Jakarta munyň saılawlary gijikdirmek üçin bahana däldigini dile getirdi. Altas

 

Fransiıa we Türkiıe

Nowruz 22, 2004. Aıyň 28-ne Türkiıede we Fransiıada regional saılawlar bolup geçer. Altas

 

Copyright © 1999 - 2004, All Rights Reserved

Altas News Agency & Information Center