Ykdysadyýet Habarlary

Täze karar NGO-nuň (Hökümmete Degişli Bolmadyk Guramalar) işlerini kynlaşdyryp biler

 

Sanjar 28, 2003. Habar beriş serişdelerine görä:

ANKARA, Sanjar 20, 2003. NGO-nuň hasaba alyş barada alnan täze karar barada halkara gumanitar kömek höwesjeňleri  herhili pikirlerini dile getirdiler.

 

“Bu kanun güýje geçmänkä-de, Türkmen hökümmeti NGO bolan Dashoguz Ekologiýa Klubunuň resmi hasabatyny ýazgydan aýyrdy. Meseläni düzetmek üçin ýerli edaralardan hiçhili care görülenok,” diýip  Açyk Jemgyýet Institutunyň Türkmenistan proýekt ýolbaşçysy Erika Dailey Budapeştli IRIN habar serişdesine aýtdy.  Beýle wakanyň ilkinjisidigini, we yzynyňam boljakdygyny ol sözüniň dowamynda belledi.

 

Jemgyýet edaralaranynyň we NGO-laryň ýörelgeleri bilen baglanşykly täze kanun prezident Saparmyrat Nyýazow tarapyndan gol çekildi we Sanjar aýynyň 10-da diýip ýaýymlandy. Kanun Sanjar aýynyň 20-sinde güýje girer. Bu kanun 12 ýyllyk öňki kanunyň ýerini alar.

 

Halkara ýardam guramalary entek dykkat duýgydarlyk bilen jogap berip,  garaş-we-gör usulyna laýyk hereket edýärler. USAID-iň döwlet gullukçusy Bradford Kämp IRIN-a Aşgabatdan habar berişine görä hepdäniň Ýaşgüni Adalat Ministirligi NGO sektorunyň wekillerine täze kanun barada düşündürüş geçirdi.

 

Entek hasaba alnyşygy synaşyp gören guramanyň ýokdygyny nygtap, “Biz dolandyryjylaryň düzgünnamany ýerleşdirýänçä, kanun barada pikirlerimizi dile getirip bilmeris,” diýip Kamp öz sözünde belläp geçdi.

Şonda-da, raýat jemgyýetleriniň galkynyşy we azatlygy üçin girdejisiz  proýektler amala aşyrýan, Girdejisiz Kanun üçin Halkara Merkez (ICNL) bu täze güýje girizilen kararyň raýatyň jemgyýet hukuky işçalyş ulgamynyň ýagdaýyny kynlaşdyrýandygyny belledi.

Garaşsyzlyk aýynyň 14-ne Nyýazow NGO-lary kabul eden we edýän malyýe we ýardam serişdelerini Daşaryýurt Maýa Goýumyň Milli Gullugyna we Adalat Ministirliginde hasabata geçirmelidigi barada karara gol çekdi. Şol sanda gumanitar we tehniki ýardamlaram ýazga geçirilmeli.

Kanunyň doly şertlerine entek düşünmändiklerini, düzgünnamany güýje girizmek üçin zerurly dolandyryjylardan tabşyryga garaşýandygy nygtap, “Täze kanunyň daşary ýurtdan malyýe ýardam alýan edaralaryň Daşary Işler Ministirligi we Adalat Ministirligi tarapyndan gönükdürlmeli diýen şerti bar,” diýip Kamp düşündürüş berdi.

ICNL bilen iş ýoldaş Kaunterpart Konsorsiýa Türkmenistandaky NGO-laryň biri, IRIN-a beren habarynda täze kanunyň doly aýratynlyklaryny we belli däldigini, ýagdaýygy bahalandyryp biljek däldigini aýtdy. Adalat Ministirligi kanun barada giňişleýin maglumat we aýratynlyklyklary şu wagt gözden geçirilip oturulandygyny we ýakynda ýaýymlanjakdygyny aýtdy.

 

Türkmen hökümmet dolandyryjylary metbugata aýdan sözlerinde köne kanunyň 1991-de kabul edilendigini, täze milli konstitusiýanyň 1992-de kabul edilendigini, we täze raýat kodeksiniňem 1999-da güýje girendigini belläp belläp geçdi. Adalat Ministirligi 1991-njy ýylda kabul edilen kanun soňky güýje giren kanunlar bilen laýyk gelmeýänligi sebäpli üýtgedilmegiň zerurdugynyň üstünde durup geçdiler.
 
Emma ýene-de Daily täze kanun bilen, jemgyýet işlerini berk gözleg astynda saklamak üçin ädilen bir ädimdir diýip belleýär. “Resmiýetde hökümmete degişli bolmadyk edaralary we bölümleri döwletiň gözi astynda saklamak üçin kanunlar çykaryp hökümmet öz berkligini saklajak bolýana meňzeýär diýip,” diýip sözüne goşdy.