Türkistan Bölümi

Nazarbaýew: “Globallaşma Taýýar Bolmalydyrys!”

 

Gurbansoltan 2, 2004. Nowruz aýynyň 19-na Gazagystanyň milli mejlis ýygnagynda ýurt baştutany Nursultan Nazarbaýew sypyp bolmajak globallaşma we halkara konkurensiýanyň örän tiz ýaýraýandygyny, muňa ähli ugurlarda taýýar bolmalydygyny belläp geçdi.

 

Ýygnakda parlamentiň mejlis we senato ganadyna soňky bir ýylda döwletdäki bolup geçen syýasy we ykdysady özgerişikleri jemläp, ýüze çykan kynçylyklary aýdyp geçdi.

 

Galkynyş we kemala geliş ýolunda çylşyrymly döwürde ýaşalýandygyny nygtan Nazarbaýew, adamzat taryhynda deňi-taýy görülmedik tizlikde ýaýraýan globallaşma taýýar bolmalydygyny nyktady.

 

Çeşme: Zaman gazeti

B.Oruzbaýewa “Bir Elipbiýimiz Bolsun!”

Atyf Ala

 

Nowruz 17, 2004.Gyrgyzystanyň meşhur linguisti, Bübüýna Oruzbaýewa,  Türki Dünýäsiniň bilelikde bir elipbiýi bolsun, teklibini öňe sürdi. Türki dilleriň hemmesiniň latin elipbiýine geçmelidigini, şol sanda Gyrgyz diliniň hem kiril elipbiýini ulanşykdan goýmalydygy öňe süren hanym Oruzbaýewa “Biz bu ýazuwa geçmäne taýýardyrys. Gyrgyz diliniň düzümi şol talaba jogap berýär. Latin elipbiýe geçmek bilen Türki illeriň ýakynlaşmagyna ýol açar. Umumy dili tapmakda Türk dili ýardam berip biler.” Diýip nygtady.

 

Bübüýna Oruzbaýewa Türkiýe Respublikasynyň 75 ýyllyk toý dabarasynda, döwrüň prezidenti Süleýman Demirel tarapyndan “Lyýakat” nyşany gowşurupdy. Zaman Gyrgyzystan

 

Çeşme: Zaman.KG

“… Türki halklar dünýäde köp eken-ä…”

Abdy Rahmanow

 

Oguz 19, 2003.Soňky 3 hepde Malaýziýaň Paýtagty Kuala Lumpurda dynç aldym. Kuala Lumpurdaky Halkara Unwersitedinde her milletden dostlarym bilen görüşdüm. Täze adamlar bilen tanyşdym. Türki döwletlerden duşuşmak nesip bolanlar Tatarystan, Özbegistan, Häzirbegjan, Türkiýe, Gündogar Türkistan. Umuman gepleşen zatlarymyz Türki halklaryň dünýä neneňsi ýaýylandygy, näçe adamyň Türki dillerde gepleýändigi, olaryň şu wagtky ykballary, eger Ýewropa birligine meňzeş Türki Halklar Birligini guran ýagdaýymyzda uly güýç emele getirip biljekdimiziň aýdyňdygyna göz ýetirdik. Bu proýekti 10-15 ýylyň içinde amala aşyrmak üçin käbir ädimler ädilipdir. Mysal Türki Diller alymlary 36 harplyk elipbiý çykaryp, Türki halklara teklip edilipdir. Özbegistan we Türkiýeden galanlary kabul edipdir. Bu kabul etmedik iki döwlet bolsa iň köp ilatly Türki döwletler bolup durýar.

 

Bu birligiň gurulmazyndan ozal doly manyda ykdysady we jemgiýetçilikli ösüş gerek. Bu hem 10-12 ýyl töweregi gerek. Mundan başga-da Türki bolmadyk döwletleriň astynda milýonlarça Türkileriň ýaşaýandygyny, bulara hem eýe çykyp biljek ýagdaýa geljekdigimize göz ýetririp bolýar. Mysal Eýran Yslam Respubliksynda 27 milýon Häzirbegjan, 3 milýona golaý Türkmen, Owganystandaky Türkmenler we Özbekler, Hytaýdaky Uýgurlar we Özbekler, Orsiýetdäki Tatarlar, Başkurtlar we Tuwalylar, Yrakdaky we Suriýedäki Türkmenler, wşm.

 

Meniň kanagatym hem serdarymyz Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň “Mukaddes Ruhnama” proýektiniň maksatlaryndan biri hem Türki Döwletleri doganlygyny kämilleşdirmekdir.

 

Türkmenbaşy Tüzmene: "Bize köpräk ilat ýollaň"

Altas Habar Gullugy

 

Magtymguly 23, 2003. Magtymguly Aýynyň 20-sine Türkiýäniň Ekologiýa Ministri Kürşat Tüzmen Prezident Türkmenbaşy bilen 1,5 sagada golaý ykdysay ösüş we özgeriş üçin wajyp meseleler ara alyp maslahatlaşdylar.

Ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda Türkmenistanda uly goýumlar goýup, iki döwletiň hem bähbidi üçin möhüm meseleler ara alyp maslahatlaşyldy.

Türkiýäniň öňki ýalňyşyny gaýtalamaly däldigini, Türkmen Tebigi Gazynyň bir ýagdaýda Türkýäniň üsti bilen Ýewropa çykarmagyň iki döwlet üçin ykdysady taýdan zerurdygyny belläp geçdi.

Şol sanda ara alynyp maslahatlaşylan meseleleriň arasynda Türk firmalaryna Türkmenistanda goýum goýup iş ýöredip bilmek üçin şertleriň amatlandyrylmagy barada hem agzaldy.

Öz gezeginde Türkmen baştutany Türkmen-Türk Mekdepleriniň aýratynlyklary barada agzap, bularyň dolandyryjylygynyň has önümçülükli bolmagy üçin köpräk hemaýat we goýum gerekdigini nygtady.

Türkmenbaşy Türkiýäniň merhum baştutany Turgut Ozaldan 2-3 milýon ilatyň göç etdirmegini haýyşt edendigini aýdanda Jenap Tüzman "Bizde ilat köp, isleseňiz 5-6 milýonam ýollarys" diýip jogap berdi.

Tüzman Türkiýäniň Premýer Ministri Rejep Taýyp Ärdoganyň çakylyk hatyny Türkmenbaşa gowşurdy.

Ondan soň Tüzman Türkmenistanyň möhüm ministirleri bilen bir-birden görüşüp çykdy.

Tüzmen iş saparyny Ýaş güni, Magtymguly aýynyň 27-sine tamamlap, resmi wekilleri bilen yzyna gaýdar.

 

Copyright © 1999 - 2004, All Rights Reserved

Altas News Agency & Information Center